شکستگی دندان و انواع آن

شکستگی دندان چیست؟

شکستگی دندان به هرگونه ترک، لب پریدگی یا شکستن بخشی از ساختار دندان گفته می شود که می تواند مینای دندان، عاج یا حتی عصب دندان را درگیر کند. شکستن دندان ممکن است به صورت ناگهانی و در اثر ضربه رخ دهد یا به مرور زمان و به دلیل ضعیف شدن ساختار دندان بر اثر پوسیدگی، پرکردگی های قدیمی یا دندان قروچه ایجاد شود. در برخی موارد، شکستگی دندان با درد و حساسیت شدید همراه است، اما گاهی نیز بدون علامت خاصی اتفاق می افتد و تنها با معاینه دندانپزشکی تشخیص داده می شود. نوع و شدت شکستگی دندان نقش تعیین کننده ای در انتخاب روش درمان دارد و می تواند از یک ترمیم ساده تا درمان های تخصصی مانند عصب کشی یا روکش دندان متغیر باشد.

علت شکستگی دندان

شکستگی دندان معمولاً به یک عامل خاص محدود نمی شود و اغلب نتیجه ترکیب چند علت مختلف است. زمانی که ساختار دندان ضعیف شود یا فشار بیش از حد به آن وارد شود، احتمال شکستن دندان به طور قابل توجهی افزایش می یابد. شناخت علت شکستگی دندان نقش مهمی در پیشگیری و انتخاب درمان مناسب دارد.

مهم ترین علت های شکستن دندان عبارت اند از:

• ضربه و آسیب فیزیکی: تصادف، زمین خوردن، ورزش های پربرخورد یا ضربه مستقیم به دهان از شایع ترین دلایل شکستگی دندان هستند.
• پوسیدگی دندان: پوسیدگی های عمیق باعث تضعیف مینای دندان می شوند و حتی با فشار کم نیز ممکن است دندان بشکند.
• جویدن مواد غذایی سفت: شکستن یخ، آجیل های سخت، ته دیگ یا آب نبات های سفت می تواند منجر به ترک یا شکستگی دندان شود.
• دندان قروچه (براکسیسم): فشار مداوم ناشی از ساییدن دندان ها روی هم، به مرور زمان باعث ترک خوردن یا شکستن دندان می شود.
• پرکردگی ها و ترمیم های قدیمی: دندان های پر شده، به ویژه زمانی که ترمیم قدیمی یا گسترده باشد، بیشتر در معرض شکستگی قرار دارند.
• تغییرات ناگهانی دما: مصرف هم زمان مواد غذایی بسیار سرد و بسیار گرم می تواند باعث ایجاد ترک های ریز در دندان شود.
• ضعف ساختار دندان: کمبود برخی ویتامین ها و مواد معدنی یا افزایش سن نیز می تواند مقاومت دندان را کاهش دهد.

در بسیاری از موارد، شکستن دندان بدون هشدار قبلی اتفاق می افتد، اما با شناسایی و کنترل این عوامل می توان تا حد زیادی از بروز شکستگی دندان جلوگیری کرد.

انواع شکستگی دندان

شکستگی دندان انواع مختلفی دارد که هرکدام از نظر شدت آسیب، علائم و روش درمان با یکدیگر متفاوت هستند. در جدول زیر می توانید انواع شکستگی دندان، ویژگی ها، علائم و درمان های رایج را به صورت کامل و مقایسه ای مشاهده کنید.

Advertisements

بهترین لبخند ، لبخند شماست...

لطفا جهت رزرو نوبت در  کلینیک ایمپلنتینو از طریق دکمه رو به رو اقدام کنید:

ارتباط با ما

علائم دندان شکسته

علائم دندان شکسته بسته به نوع و شدت شکستگی می تواند خفیف یا شدید باشد. در برخی موارد، شکستن دندان بلافاصله با درد همراه نیست، اما با گذشت زمان علائم آزاردهنده ای ظاهر می شود که نباید نادیده گرفته شوند. شایع ترین علائم شکستگی دندان عبارت اند از:

• درد هنگام جویدن یا وارد شدن فشار به دندان
• حساسیت به مواد غذایی سرد، گرم یا شیرین
• وجود لبه های تیز یا زبر روی دندان
• تغییر رنگ دندان یا تیرگی ناحیه شکسته
• التهاب، قرمزی یا درد لثه اطراف دندان
• احساس ترک خوردن یا لق شدن بخشی از دندان
• درد متناوب یا تیرکشنده بدون علت مشخص

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه سریع به دندانپزشک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بی توجهی به دندان شکسته می تواند منجر به عفونت، آسیب به عصب دندان و درمان های پیچیده تر شود.

تشخیص شکستگی دندان

تشخیص شکستگی دندان همیشه با نگاه کردن ساده به دندان امکان پذیر نیست، زیرا برخی ترک ها بسیار ریز هستند و فقط هنگام جویدن درد ایجاد می کنند. به همین دلیل، تشخیص دقیق شکستن دندان نیاز به معاینه تخصصی توسط دندانپزشک دارد.

دندانپزشک برای تشخیص شکستگی دندان از روش های مختلفی استفاده می کند؛ از جمله معاینه چشمی، بررسی حساسیت دندان، تست فشار هنگام جویدن و گرفتن عکس رادیوگرافی. در برخی موارد، از نور مخصوص یا ابزارهای بزرگ نمایی برای شناسایی ترک های پنهان استفاده می شود. تشخیص زودهنگام نقش مهمی در جلوگیری از گسترش شکستگی و حفظ دندان دارد.

شکستگی دندان جلو

شکستگی دندان جلو علاوه بر ایجاد درد و ناراحتی، تأثیر زیادی بر زیبایی لبخند و اعتمادبه نفس فرد دارد. این نوع شکستگی معمولاً در اثر ضربه مستقیم، زمین خوردن، تصادف یا ورزش های پربرخورد رخ می دهد و حتی لب پریدگی های کوچک نیز به راحتی قابل مشاهده هستند.

در شکستگی دندان جلو، انتخاب روش درمان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا علاوه بر ترمیم استحکام دندان، باید ظاهر طبیعی آن نیز حفظ شود. بسته به شدت شکستن دندان جلو، درمان می تواند شامل ترمیم با کامپوزیت، باندینگ دندان، ونیر یا در موارد شدیدتر عصب کشی و روکش باشد. مراجعه سریع به دندانپزشک باعث می شود نتیجه درمان طبیعی تر و ماندگارتر باشد.

شکستگی دندان عقب (آسیاب)

شکستگی دندان عقب یا دندان های آسیاب معمولاً به دلیل فشار زیاد هنگام جویدن غذا ایجاد می شود. این دندان ها نقش اصلی در خرد کردن مواد غذایی را دارند و به همین علت بیشتر از سایر دندان ها در معرض ترک خوردن و شکستن دندان قرار می گیرند. جویدن مواد بسیار سفت، دندان قروچه و پوسیدگی های عمیق از مهم ترین عوامل شکستگی دندان آسیاب هستند.

از آنجایی که دندان های عقب کمتر دیده می شوند، برخی افراد درد یا علائم اولیه را نادیده می گیرند. این موضوع می تواند باعث گسترش شکستگی به لایه های عمقی دندان و حتی آسیب به عصب شود. بسته به شدت شکستگی دندان آسیاب، روش درمان می تواند از ترمیم ساده تا روکش یا عصب کشی متغیر باشد و درمان به موقع نقش مهمی در حفظ دندان دارد.

شکستگی دندان شیری در کودکان

شکستگی دندان شیری در کودکان معمولاً به دلیل زمین خوردن، بازی های پرتحرک یا ضربه مستقیم به دهان رخ می دهد. اگرچه دندان های شیری دائمی نیستند، اما حفظ سلامت آن ها برای رشد طبیعی فک و جای گیری درست دندان های دائمی بسیار مهم است.

در صورت شکستن دندان شیری، مراجعه سریع به دندانپزشک ضروری است تا از آسیب به دندان دائمی زیرین جلوگیری شود و درمان مناسب مانند ترمیم با کامپوزیت یا اصلاح لبه های شکسته انجام شود.

شکستگی دندان دائمی

شکستگی دندان دائمی معمولاً شدیدتر از دندان شیری است و می تواند درد، حساسیت و مشکلات زیبایی ایجاد کند. این نوع شکستگی ممکن است در اثر ضربه، پوسیدگی شدید، دندان قروچه یا جویدن مواد سخت رخ دهد.

در شکستگی دندان دائمی، درمان به موقع اهمیت زیادی دارد و بسته به شدت آسیب شامل ترمیم با کامپوزیت، ونیر، روکش یا حتی عصب کشی می شود تا سلامت و عملکرد دندان حفظ شود و از عوارض طولانی مدت جلوگیری شود.

اقدامات فوری بعد از شکستگی دندان

وقتی دندان شکسته می شود، اقدامات فوری می تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند و شانس ترمیم موفق دندان را افزایش دهد. در اولین قدم، آرامش خود را حفظ کنید و از وارد کردن فشار به دندان شکسته خودداری کنید. اقدامات فوری مهم عبارت اند از:

• شست وشوی دهان با آب ولرم برای تمیز کردن محل شکستگی
• نگه داشتن قطعات شکسته دندان، در صورت جدا شدن، در شیر یا آب تمیز و مراجعه سریع به دندانپزشک
• استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم صورت
• پرهیز از جویدن با دندان آسیب دیده تا زمان مراجعه به دندانپزشک
• مصرف مسکن های بدون نسخه در صورت درد شدید

این اقدامات ساده می توانند تفاوت بزرگی در نتیجه درمان داشته باشند و از عوارض جدی مانند عفونت یا نیاز به کشیدن دندان جلوگیری کنند.

روش های درمان شکستگی دندان

روش درمان شکستگی دندان بسته به شدت، نوع و محل شکستگی متفاوت است. برخی شکستگی ها سطحی هستند و با ترمیم ساده قابل درمان اند، در حالی که شکستگی های عمیق ممکن است نیاز به درمان تخصصی داشته باشند. روش های رایج درمان شکستگی دندان عبارت اند از:

• ترمیم با کامپوزیت: برای لب پریدگی ها و شکستگی های سطحی، ظاهر دندان به خوبی بازسازی می شود.
• باندینگ دندان: ترمیم نواحی شکسته یا ترک خورده با مواد رزینی برای حفظ زیبایی و استحکام دندان.
• ونیر دندان: پوشش نازک سرامیکی برای دندان های جلو که ظاهر طبیعی و استحکام بیشتری ایجاد می کند.
• روکش دندان: برای شکستگی های گسترده یا دندان هایی که بخش زیادی از ساختار آن ها از دست رفته است.
• عصب کشی: در صورت رسیدن شکستگی به پالپ دندان و ایجاد درد شدید یا عفونت.
• کشیدن دندان: تنها در موارد بسیار شدید که ترمیم ممکن نباشد یا ریشه دچار آسیب جدی شده باشد.

انتخاب روش درمان باید توسط دندانپزشک و با توجه به شدت شکستگی و سلامت کلی دهان انجام شود تا بهترین نتیجه و ماندگاری برای دندان حاصل شود.

عوارض درمان نکردن شکستگی دندان

بی توجهی به شکستگی دندان می تواند مشکلات جدی و طولانی مدت ایجاد کند. حتی شکستگی های کوچک، اگر درمان نشوند، ممکن است با گذشت زمان شدیدتر شوند و سلامت دندان و لثه را تهدید کنند.

مهم ترین عوارض درمان نکردن شکستگی دندان عبارت اند از:

• پوسیدگی شدید: ترک یا شکستگی دندان مسیر نفوذ باکتری ها را هموار می کند و باعث پوسیدگی عمیق می شود.
• عفونت و آبسه دندان: اگر شکستگی به پالپ دندان برسد، عفونت ایجاد شده و ممکن است نیاز به عصب کشی یا کشیدن دندان باشد.
• آسیب به دندان های مجاور: شکستگی دندان باعث تغییر فشار جویدن شده و می تواند به دندان های اطراف آسیب برساند.
• مشکلات زیبایی و اعتمادبه نفس: دندان شکسته، به ویژه در ناحیه جلو، تأثیر زیادی بر ظاهر لبخند و اعتمادبه نفس فرد دارد.
• آسیب به لثه و فک: شکستگی های پیشرفته می توانند باعث التهاب لثه و فشار نامتعادل به فک شوند.

در نتیجه، مراجعه سریع به دندانپزشک و درمان مناسب شکستگی دندان از بروز این عوارض جلوگیری می کند و سلامت دهان را حفظ می کند.

کمبود چه ویتامینی باعث شکستن دندان می شود؟

کمبود برخی ویتامین ها و مواد معدنی می تواند باعث کاهش استحکام دندان و افزایش احتمال شکستگی شود. مهم ترین مواد مغذی برای سلامت دندان عبارت اند از:

• کلسیم: اصلی ترین عنصر برای استحکام مینای دندان و جلوگیری از شکستگی.
• ویتامین D: جذب کلسیم را تسهیل می کند و کمبود آن باعث ضعیف شدن دندان ها می شود.
• ویتامین C: برای سلامت لثه ها و جلوگیری از التهاب و خونریزی لثه ضروری است.
• فسفر: به همراه کلسیم، ساختار سخت و مقاوم دندان را حفظ می کند.
• ویتامین A و K2: در تقویت مینای دندان و سلامت استخوان ها نقش دارند.

کمبود این ویتامین ها باعث شکنندگی دندان، پوسیدگی و افزایش احتمال شکستن دندان می شود. مصرف رژیم غذایی متعادل یا مکمل های مناسب می تواند از بروز این مشکل پیشگیری کند.

با دندان شکسته چه کنم؟

زمانی که دندان شکسته می شود، اقدام سریع می تواند از آسیب بیشتر جلوگیری کند و شانس ترمیم موفق دندان را افزایش دهد. ابتدا آرامش خود را حفظ کنید و از فشار آوردن به دندان خودداری کنید. کارهایی که باید انجام دهید:

• شست وشوی دهان با آب ولرم برای تمیز کردن محل شکستگی
• نگه داشتن قطعات شکسته دندان در شیر یا آب تمیز و بردن آن به دندانپزشک
• پرهیز از جویدن با دندان آسیب دیده
• استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم
• مصرف مسکن های بدون نسخه در صورت درد

مراجعه سریع به دندانپزشک برای بررسی شدت شکستگی و انتخاب روش درمان مناسب، مهم ترین اقدام برای جلوگیری از عوارض طولانی مدت است.

علت شکستن دندان پر شده

دندان هایی که قبلاً پر شده اند، به دلیل از دست رفتن بخشی از ساختار طبیعی دندان، نسبت به دندان های سالم بیشتر در معرض شکستگی قرار دارند. فشارهای جویدن شدید، پوسیدگی های زیر ترمیم و استفاده طولانی مدت از پرکردگی های قدیمی می توانند باعث شکستن دندان پر شده شوند.

در برخی موارد، مواد ترمیمی قدیمی یا بزرگ، مقاومت دندان را کاهش داده و حتی فشار طبیعی هنگام جویدن باعث ترک یا شکستن دیواره دندان می شود. تشخیص به موقع توسط دندانپزشک و ترمیم یا تعویض پرکردگی، شانس حفظ دندان را افزایش می دهد.

شکسته شدن دیواره دندان پر شده

شکسته شدن دیواره دندان پر شده معمولاً زمانی رخ می دهد که بخش زیادی از ساختار طبیعی دندان به دلیل پرکردگی از بین رفته باشد یا ترمیم قدیمی دچار ضعف شده باشد. این نوع شکستگی بیشتر در دندان های آسیاب و عقب دیده می شود، جایی که فشار جویدن بیشترین تاثیر را دارد.

در صورت شکسته شدن دیواره دندان پر شده، ترمیم سریع اهمیت دارد. دندانپزشک ممکن است با تعویض پرکردگی، استفاده از روکش یا تقویت ساختار دندان، آسیب را ترمیم کرده و از شکستگی بیشتر جلوگیری کند.

شکستن دیواره دندان عصب کشی شده

دندان هایی که عصب کشی شده اند به دلیل از دست رفتن بخش قابل توجهی از ساختار طبیعی، نسبت به دندان های سالم شکننده تر هستند. فشار زیاد هنگام جویدن، پرکردگی های قدیمی یا ضربه می توانند باعث شکستن دیواره دندان عصب کشی شده شوند.

برای جلوگیری از آسیب بیشتر، دندانپزشک معمولاً استفاده از روکش دندان را توصیه می کند تا استحکام و عملکرد دندان حفظ شود و از شکستگی مجدد جلوگیری شود.

شکستن دندان پوسیده

دندان های پوسیده به دلیل تخریب مینای دندان و عاج، ضعیف شده و مقاومت طبیعی خود را از دست می دهند. این موضوع باعث می شود حتی فشار معمولی هنگام جویدن یا گاز زدن مواد غذایی سفت نیز منجر به شکستن دندان شود.

در صورت شکستن دندان پوسیده، درمان فوری ضروری است. بسته به شدت آسیب، دندانپزشک ممکن است از پرکردگی جدید، روکش، عصب کشی یا در موارد شدید کشیدن دندان برای حفظ سلامت دهان استفاده کند.

شکستن دندان آسیاب

دندان های آسیاب به دلیل نقش مهمشان در خرد کردن و جویدن غذا بیشترین فشار را تحمل می کنند و به همین دلیل بیشتر در معرض شکستگی قرار دارند. جویدن مواد غذایی سفت، دندان قروچه یا پوسیدگی های عمیق می توانند باعث شکستن دندان آسیاب شوند.

درمان شکستگی دندان آسیاب بسته به شدت آسیب متفاوت است و شامل ترمیم با کامپوزیت، روکش یا عصب کشی می شود تا عملکرد جویدن و استحکام دندان حفظ شود.

تفاوت ترک دندان با شکستگی دندان

ترک دندان معمولاً خطوط ریز و ظریفی هستند که در مینای دندان ایجاد می شوند و ممکن است بدون درد باشند، در حالی که شکستگی دندان به از دست رفتن بخشی از ساختار دندان یا آسیب به عاج و حتی عصب گفته می شود و معمولاً با درد و حساسیت همراه است.

تشخیص دقیق تفاوت بین ترک و شکستگی دندان اهمیت زیادی دارد، زیرا ترک های سطحی ممکن است فقط نیاز به مراقبت و پیشگیری داشته باشند، اما شکستگی های جدی نیازمند درمان فوری مانند ترمیم، روکش یا عصب کشی هستند.

طول عمر دندان ترمیم شده بعد از شکستگی

طول عمر دندان ترمیم شده بعد از شکستگی به نوع درمان، شدت آسیب و مراقبت های بعدی بستگی دارد. دندان هایی که با کامپوزیت ترمیم می شوند، معمولاً ۵ تا ۱۰ سال دوام دارند، در حالی که دندان هایی که روکش شده اند یا تحت عصب کشی قرار گرفته اند، می توانند ۱۰ تا ۲۰ سال یا حتی بیشتر دوام بیاورند.

مراقبت های روزانه مانند مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان، جلوگیری از جویدن مواد سفت و مراجعات دوره ای به دندانپزشک نقش مهمی در افزایش طول عمر دندان ترمیم شده دارند.

هزینه درمان شکستگی دندان

هزینه درمان شکستگی دندان به شدت شکستگی، نوع دندان و روش درمان انتخابی بستگی دارد. درمان های ساده مانند ترمیم با کامپوزیت معمولاً هزینه کمتری دارند، در حالی که درمان های پیچیده مانند عصب کشی، روکش یا ونیر دندان هزینه بالاتری دارند.

عوامل مؤثر بر هزینه درمان شکستگی دندان عبارت اند از:

• نوع دندان (جلو یا آسیاب)
• میزان آسیب و وسعت شکستگی
• نیاز به عصب کشی یا جراحی
• انتخاب مواد ترمیمی (کامپوزیت، ونیر، سرامیک)
• موقعیت جغرافیایی و تعرفه دندانپزشکی

مراجعه سریع و درمان به موقع نه تنها از عوارض طولانی مدت جلوگیری می کند، بلکه می تواند از هزینه های اضافی درمان های پیچیده جلوگیری نماید.