پیوند استخوان در ایمپلنت دندان چیست؟
پیوند استخوان یا Bone Graft نوع دیگر از جراحی دندان است که طی آن مواد استخوانی طبیعی یا مصنوعی به فک اضافه می شود تا حجم و کیفیت استخوان فک برای قرار دادن ایمپلنت دندان بهبود یابد. جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت به استخوان فک کمک می کند تا تراکم و ضخامت لازم برای نگه داشتن ایمپلنت را پیدا کند و از شکست درمان جلوگیری شود.
نحوه پیوند استخوان در ایمپلنت دندان چگونه است؟
نحوه انجام پیوند استخوان در ایمپلنت دندان بسته به شرایط بیمار، میزان تحلیل استخوان و ناحیه مورد نظر متفاوت است، اما مراحل کلی آن مشابه اند. در ادامه به صورت ساده و مرحله به مرحله توضیح می دهیم که پیوند استخوان چگونه انجام می شود:
مراحل انجام پیوند استخوان برای ایمپلنت دندان
- معاینه و عکس برداری تخصصی
در ابتدا، دندانپزشک یا جراح فک با کمک عکس های رادیوگرافی (مثل OPG یا CBCT) وضعیت استخوان فک را بررسی می کند. این تصاویر نشان می دهند که آیا استخوان به اندازه کافی برای نگهداری ایمپلنت وجود دارد یا نه. - انتخاب نوع پیوند استخوان
بسته به شرایط بیمار، پزشک یکی از منابع زیر را برای پیوند انتخاب می کند:
اتوگرافت (Autograft): استفاده از استخوان خود بیمار (معمولاً از چانه یا لگن)
آلوگرافت (Allograft): استخوان گرفته شده از بانک استخوان انسانی
زنوگرافت (Xenograft): استخوان حیوانی (مثلاً گاوی) به صورت استریل شده
مواد سنتتیک: مواد مصنوعی سازگار با بدن مثل هیدروکسی آپاتیت یا بیوگلس - بی حسی موضعی یا بیهوشی
بسته به حجم پیوند و محل انجام جراحی، از بی حسی موضعی یا گاهی بیهوشی خفیف استفاده می شود تا بیمار در حین عمل درد یا ناراحتی نداشته باشد. - برش لثه و دسترسی به استخوان فک
جراح برشی روی لثه ایجاد می کند و آن را کنار می زند تا به استخوان فک دسترسی پیدا کند. این مرحله با دقت و ظرافت بالا انجام می شود. - افزودن ماده پیوندی به ناحیه تحلیل رفته
در این مرحله، ماده استخوانی انتخاب شده به محل مورد نظر اضافه شده و با دقت در ناحیه فک قرار داده می شود تا حجم استخوان افزایش یابد. گاهی یک غشای محافظ (Membrane) نیز روی آن گذاشته می شود تا مانع از ورود سلول های ناخواسته شود. - بخیه و شروع دوره ترمیم
پس از قرار دادن ماده پیوندی، لثه روی آن بسته شده و بخیه زده می شود. از این جا به بعد دوره ترمیم و استخوان سازی آغاز می شود که بین ۴ تا ۹ ماه (بسته به نوع پیوند و شرایط بدن بیمار) طول می کشد.
انواع پیوند استخوان در ایمپلنت دندان کدامند؟
جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت انواع مختلفی دارد که هر کدام با توجه به نیاز و شرایط بیمار انتخاب می شوند. مهم ترین انواع پیوند استخوان عبارتند از:
- پیوند استخوان آلوگرافت (خود بدن)
در این روش، استخوان مورد نیاز از بدن خود بیمار برداشت می شود، معمولاً از فک پایین، چانه، یا حتی استخوان لگن. این نوع پیوند بهترین نوع محسوب می شود چون احتمال پس زدن بسیار کم است و سرعت جوش خوردن بالا است. - پیوند استخوان آلوگرافت (استخوان انسانی دیگر)
در این روش استخوان از فرد دیگری گرفته شده و پس از فرآیند استریل و آماده سازی به بیمار پیوند زده می شود. این نوع پیوند نیز کارایی خوبی دارد ولی ممکن است مدت زمان بهبودی طولانی تر باشد. - پیوند استخوان زنوگرافت (استخوان حیوانی)
استخوان استخراج شده از حیواناتی مانند گاو پس از پردازش به عنوان ماده پیوندی استفاده می شود. این نوع پیوند معمولا به عنوان چارچوب برای رشد استخوان جدید عمل می کند. - پیوند استخوان آلوپلاستیک (مصنوعی)
در این نوع، مواد کاملاً مصنوعی مانند هیدروکسی آپاتیت، بیوسرامیک یا مواد پایه کلسیم فسفات به عنوان جایگزین استخوان به کار می روند. این مواد به عنوان چارچوب رشد استخوان طبیعی عمل کرده و به تدریج جایگزین استخوان بیمار می شوند.
هر کدام از این روش ها مزایا و محدودیت های خاص خود را دارند و انتخاب مناسب ترین نوع پیوند استخوان به تشخیص دندانپزشک و شرایط خاص بیمار بستگی دارد.
عمل پیوند استخوان در ایمپلنت برای چه افرادی ضروری است؟
عمل پیوند استخوان در ایمپلنت دندان زمانی ضروری می شود که استخوان فک بیمار به اندازه کافی برای نگهداری ایمپلنت قوی و سالم نباشد. این کمبود ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شده باشد. در ادامه گروه هایی را معرفی می کنیم که بیشترین نیاز به پیوند استخوان قبل از کاشت ایمپلنت دارند:
لطفا جهت رزرو نوبت در کلینیک ایمپلنتینو از طریق دکمه رو به رو اقدام کنید:
- افرادی که مدت زیادی دندان خود را از دست داده اند
وقتی دندان به مدت طولانی در دهان وجود نداشته باشد، استخوان فک به مرور تحلیل می رود. اگر چند سال از کشیدن دندان گذشته باشد، معمولا استخوان کافی برای ایمپلنت وجود ندارد. - کسانی که دچار بیماری های لثه پیشرفته شده اند
بیماری های لثه مانند پریودنتیت، باعث از بین رفتن بافت های حمایت کننده دندان از جمله استخوان فک می شود. در این بیماران، قبل از انجام ایمپلنت باید استخوان فک بازسازی شود. - افرادی که دندان هایشان به دلیل عفونت یا کیست از دست رفته اند
عفونت های دندانی شدید یا وجود کیست در اطراف ریشه دندان می تواند موجب تخریب شدید استخوان شود. پس از خارج کردن عفونت، برای کاشت ایمپلنت نیاز به پیوند استخوان وجود دارد. - بیماران با نقص مادرزادی استخوان فک
برخی افراد به صورت مادرزادی دارای کمبود استخوان در ناحیه فک هستند. در این موارد نیز برای ایجاد بستر مناسب جهت کاشت ایمپلنت، پیوند استخوان الزامی است. - افرادی که دچار آسیب های شدید فک شده اند
آسیب های فیزیکی ناشی از تصادف، ضربه یا جراحی های قبلی ممکن است باعث از بین رفتن بخشی از استخوان فک شوند. در چنین شرایطی هم پیوند استخوان انجام می شود. - کسانی که قصد ایمپلنت در ناحیه سینوس بالا (فک بالا) دارند
در ناحیه عقب فک بالا، معمولا ارتفاع استخوان کم است و نزدیک به سینوس قرار دارد. در این موارد تکنیکی به نام “سینوس لیفت” همراه با پیوند استخوان به کار می رود.
مزایای جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت دندان
مزایای جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت دندان شامل افزایش حجم و تراکم استخوان فک است که بستر مناسبی برای کاشت ایمپلنت فراهم می کند و باعث افزایش ثبات و استحکام ایمپلنت می شود. این جراحی همچنین احتمال شکست ایمپلنت را کاهش داده و دوام درمان را بالا می برد. علاوه بر این، پیوند استخوان از تحلیل بیشتر استخوان فک جلوگیری کرده و به حفظ فرم طبیعی صورت و لبخند کمک می کند، که در نهایت رضایت و کیفیت زندگی بیمار را بهبود می بخشد. در زیر این مزتیا را به صورت لیست برای شما آورده ایم:
- افزایش حجم و تراکم استخوان فک
- فراهم کردن بستر مستحکم و پایدار برای ایمپلنت
- بهبود موفقیت و دوام ایمپلنت
- کاهش ریسک شکست ایمپلنت
- جلوگیری از تغییر شکل صورت و تحلیل استخوان فک در بلندمدت
معایب و عوارض پیوند استخوان در ایمپلنت دندان
معایب و عوارض جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت دندان ممکن است شامل درد و تورم موقت در ناحیه جراحی، احتمال بروز عفونت، و خطر پس زدن یا عدم جوش خوردن کامل استخوان پیوندی باشد. همچنین این عمل نیازمند زمان طولانی برای بهبودی است و ممکن است بیمار چند ماه منتظر بماند تا استخوان جدید به طور کامل تثبیت شود. در موارد نادر، واکنش های آلرژیک به مواد پیوندی یا مشکلات مربوط به بی حسی ونیز مشاهده می شود. رعایت دقیق مراقبت های پس از جراحی به کاهش این عوارض کمک زیادی می کند. برای درک بیشتر این مطلب کوارد مهم را برای شما لیست کرده ایم:
- تورم و درد موقتی پس از جراحی
- احتمال عفونت در محل جراحی
- امکان عدم جوش خوردن کامل استخوان پیوندی
- نیاز به زمان طولانی برای بهبودی (معمولاً چند ماه)
- در موارد نادر، واکنش به مواد پیوندی یا پس زدن آن
مراقبت های بعد از عمل پیوند استخوان برای ایمپلنت دندان
مراقبت های بعد از عمل جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت دندان نقش مهمی در موفقیت جراحی و بهبود سریع تر دارند. از جمله نکات مهم:
- پرهیز از فشار و ضربه به ناحیه جراحی
- استفاده منظم از داروهای ضد التهاب و آنتی بیوتیک تجویز شده توسط دندانپزشک
- شستشوی ملایم دهان با دهان شویه های ضدعفونی کننده، بدون وارد آوردن فشار
- خوردن غذاهای نرم و خنک به مدت چند روز اول
- خودداری از استعمال دخانیات و مصرف الکل که روند ترمیم را مختل می کند
- استراحت کافی و پرهیز از فعالیت های سنگین بدنی
- مراجعه منظم به پزشک برای کنترل روند بهبودی و کشیدن بخیه ها در زمان مناسب.
رعایت دقیق این مراقبت ها، باعث کاهش عوارض و افزایش موفقیت پیوند استخوان می شود.
تغذیه بعد از پیوند استخوان دندان
بعد از جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت، تغذیه مناسب نقش مهمی در تسریع بهبودی و تثبیت استخوان پیوندی دارد. توصیه می شود در روزهای اول پس از جراحی از خوردن غذاهای نرم، ولرم یا خنک استفاده کنید تا به ناحیه جراحی فشار وارد نشود. مصرف مایعات فراوان، لبنیات مانند ماست و شیر، سبزیجات پخته و غذاهای سرشار از کلسیم و ویتامین D به تقویت استخوان کمک می کند. از خوردن غذاهای سخت، تند، داغ یا چسبناک که ممکن است باعث تحریک یا آسیب به محل جراحی شوند، خودداری کنید. همچنین پرهیز از مصرف الکل و دخانیات در دوره نقاهت ضروری است تا روند ترمیم به بهترین شکل انجام شود.
هزینه پیوند استخوان برای ایمپلنت
هزینه جراحی پیوند استخوان برای ایمپلنت بسته به عوامل مختلفی مانند نوع ماده پیوندی (خود بدن، انسانی، حیوانی یا مصنوعی)، میزان استخوان مورد نیاز، پیچیدگی جراحی، تخصص دندانپزشک و کلینیک محل درمان متفاوت است. به طور کلی، این هزینه در ایران معمولاً بین ۳ تا ۱۵ میلیون تومان متغیر است. برای دریافت قیمت دقیق و مشاوره تخصصی بهتر است با کلینیک دندانپزشکی مورد نظر تماس بگیرید، زیرا قیمت ها ممکن است با توجه به شرایط هر بیمار و نوسانات بازار تغییر کند.
